W dniach 3-5 grudnia 2025 r. w Krakowie odbyły się obrady Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych, w których wzięli udział także przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Zdrowia oraz Agencji Badań Medycznych. Podczas spotkania, którego gospodarzem był Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, dyskutowano m.in. na temat ewentualnych zmian w organizacji staży podyplomowych lekarza.
– To nie KRAUM i nie uczelnie inicjują dyskusję na temat likwidacji staży i nie one podejmują decyzję, czy ma on zostać zniesiony, skrócony czy też pozostawiony w obecnej formie. Niemniej wszyscy rektorzy zrzeszeni w KRAUM deklarują wolę dialogu z Ministerstwem Zdrowia. I jeżeli zapadnie decyzja o gruntownej reformie stażu, to będziemy w tym lojalnie uczestniczyć – zaznaczył podczas konferencji prasowej zorganizowanej 4 grudnia w SU prof. Maciej Małecki, prorektor UJ ds. Collegium Medicum. Zwrócił jednak uwagę na potencjalne problemy wiążące się z likwidacją stażu. Pierwszy to podwojenie się liczby lekarzy w jednym roczniku starających się o rezydentury. Drugi – wzrost kosztów kształcenia na szóstym roku studiów, który już teraz jest najdroższym rokiem w nauczaniu medycyny. Jeżeli miałby on zastąpić likwidowany bądź też skracany staż, program nauczania będzie musiał być znacznie zmodyfikowany. Dlatego też uczelnie oczekują, że część środków zaoszczędzonych na stażach zostanie przekazana na kształcenie przeddyplomowe.
Natomiast prof. Mariusz Klencki, dyrektor Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych Ministerstwa Zdrowia, przypomniał, że staż podyplomowy został już raz zniesiony – w 2012 roku. I choć ostatecznie decyzja o jego likwidacji została cofnięta, uczelnie zmodyfikowały program kształcenia na kierunku lekarskim, kładąc większy nacisk na praktyczne nauczanie kliniczne.
– Kształcenie na kierunku lekarskim zostało upraktycznione, a nadal mamy zachowany 13-miesięczny staż, który obecnie kosztuje 1,2 mld zł rocznie. Dlatego pojawia się pytanie, czy my te pieniądze na pewno dobrze wykorzystujemy – zapytał retorycznie prof. Klencki, który przedstawił też wstępne założenia związane z wprowadzaniem zmian w kształceniu przyszłych kadr medycznych: – Proponujemy, żeby ewentualną likwidację stażu przeprowadzić dwuetapowo. W pierwszym etapie – trwającym nawet kilka lat – zostałby on skrócony do 6 miesięcy, dzięki czemu unikniemy efektu podwojenia się rocznika absolwentów i konkurowania o miejsca szkoleniowe. Pozwali to też na zachowanie pewnych elementów stażu, które są czymś unikalnym i których nie ma na etapie kształcenia przeddyplomowego.
Przewodniczący KRAUM prof. Wojciech Załuska z kolei mówił o działaniach już podjętych w celu wzmocnienia edukacji klinicznej na ostatnim roku studiów lekarskich. Rozbudowano kształcenie w centrach symulacji medycznej, wprowadzono także możliwość pracy studentów na szpitalnych oddziałach ratunkowych w charakterze asystentów lekarzy. W 2024 r. wdrożono również egzamin OSCE (Obiektywny Ustrukturyzowany Egzamin Kliniczny), który sprawdza praktyczne umiejętności absolwentów.
W dyskusji o planach modyfikacji stażu nie mogło zabraknąć głosów dotyczących jego oceny w obecnej formie. Opinie młodych lekarzy są w tej kwestii często rozbieżne. Jedni podkreślają, że staż wiele wnosi i pozwala zdobyć zawodową samodzielność, dla innych był to czas niewykorzystany, a nawet zmarnowany.
– Wydaje się, że skrócenie stażu byłoby sygnałem do lepszego jego wykorzystania – powiedział prof. Mariusz Klencki, zwracając uwagę na „skutki uboczne” stażu, wśród których wymienił niewłaściwie rozlokowane kadry lekarskiej: – Mamy sporo lekarzy w dużych miastach, a niedobory – zwłaszcza w niektórych specjalnościach – w mniejszych ośrodkach. To zjawisko jest niekorzystne, jeśli spojrzymy na mapę potrzeb zdrowotnych. Problem ten jest częściowo napędzany sposobem organizacji stażu. Większość absolwentów odbywa go w miastach wojewódzkich i – co potwierdzają dane – tam również później szuka swojej dalszej ścieżki zawodowej. Jest to więc aspekt, który należałoby wziąć pod uwagę przy modyfikowaniu lub ewentualnym likwidowaniu stażu.
KD
zdjęcie główne: Adam Koprowski, UJ CM